در قولنج است و يا بادى است محتبس شده و يا از التواء امعاء است و يا از كرم‌هاى روده است و گاهى در اثر خوردن شىء مخدّر مثل تخم خشخاش كه سبب ضعف قوّه دافعه رودة شده ثفل در آن حبس شود و گاهى از نريختن صفراء بامعاء عارض مىگردد زيرا صفراء سبب دفع موادّ داخل امعاء است و گاهى اين قولنج عارض مىشود بمشاركت كبد و طحال و مثانة و كلية و بيشتر قولنج عارض مىگردد از بلغم غليظ و از باد و از غذاهاى قبض‌كننده مثل تخم مرغ پخته‌شده شديد و به‌هاى كال و قوت و اگر قولنج باز نگردد مىكشاند بنفخ شكم و قتل و علامات قولنج اگر از ورم گرم روده شد عطش و تب بسيار و نرمى مدفوع و ساير علامات مزاج گرم دموى و اگر از ورم سرد شد در رودة تب و نبودن عطش و ترهّل بدن و علامات احتباس ثفل تقدم اكل اشياء قابضة مانند كشك و علامات قولنج ريحى تقدم اكل اغذيه باردة و قراقر و ساكن شدن درد در نزد خروج باد و علامات قولنج التوائى يعنى پيچيدن رودها بهم عارض شدن آن قولنج است دفعة بعد از سقطه يا وبثه يعنى جستن يا ضربه و يا حركت عنيف و علامت قولنجى كه از كرم روده شد درد خفيفى در ناف و حال تهوّع و غثيان در وقت گرسنه شدن و تسكين آن به خوردن غذا و سفيدى رنگ و در مزاجهاى بلغمى و سائيدن دندانها به يكديگر در خواب بخصوص در اطفال و خروج آن كرم از دهن يا از روده و راه جلوگيرى از قولنج اين است كه اگر احساس كنند به آن قولنج و ابتداء آن بخورند از شورباء مقدار كثيرى و اماله كنند بمليّنات و بخورند مسهل و از چيز هائى كه مزلق ثفل است و به خوردن غذاهاى نرم و اگر قولنج ورمى باشد بايد جلوگيرى نمود بگرفتن خون از رگ و انداختن زلو بالاى شكم و خوردن مبرّدات و مليّنات